Xử trí và Phòng táo bón ở trẻ

Táo bón là một bệnh khá phổ biến ở trẻ gây ra nhiều hậu quả khó lường mà điển hình là trẻ biếng ăn, chậm tăng cân và nếu điều trị không sớm dễ dẫn đến tình trạng  suy dinh dưỡng.66(1)

Dấu hiệu trẻ bị táo bón:

Khi trẻ đi tiêu ít hơn 3 lần trong 1 tuần có thể được xem là táo bón với những biểu hiện như:

–         Bé đi cầu rất khó khăn, phân cứng khô thành viên và đóng khối như cứt dê và mỗi lần bé đi phải rặn ì ạch đỏ mặt tía tai.

–         Có cảm giác đau khi đi cầu, có thể cảm nhận qua hành động ngại đi cầu, ngồi nhón chân của trẻ.

Tuy nhiên, cần lưu ý số lần tiêu phân của trẻ bình thường rất thay đổi theo lứa tuổi và theo chế độ ăn. Trung bình trẻ bú mẹ nhỏ hơn 3 tháng, đi tiêu 3 lần/ngày nhưng có thể tiêu hơn 10 lần/ngày hoặc ngược lại hơn một tuần mới tiêu một lần nhưng vẫn không gọi là táo bón nếu phân vẫn mềm và trẻ vẫn bú, ngủ tốt.

Nguyên nhân gây táo bón:

Có 2 nguyên nhân chính gây tình trạng táo bón là do bệnh lý hoặc do chức năng

Táo bón do bệnh lý: Như các dị tật bẩm sinh, phình to đại tràng, bệnh suy  giáp trang…Khi mắc các bệnh này, trẻ thường táo bón rất sớm và thường không tự hêt. Ngoài ra, còn do nguyên nhân khác như trẻ bị nứt hậu môn, trĩ, nên đi tiêu bị đau, gây co thắt hậu môn.

Đối với nhóm nguyên nhân này, cần phải điều trị bệnh gốc mới hết táo bón. Khi bé có biểu hiện như: Chậm đi tiêu phân su hơn 24 giờ, kích thước phân nhỏ, sụt cân, suy dinh dưỡng , bụng chướng hay đau bụng hoặc đau hậu môn, buồn nôn và nôn kèm theo sốt, đi tiêu ra máu thì cần đưa trẻ đến khám tại các cơ sở y tế kịp thời.

Táo bón do nguyên nhân chức năng chủ yếu là sai lầm trong chế độ ăn uống vận động không hợp lý như : chế độ ăn không cân bằng, thiếu chất xơ; vừa đổi chế độ ăn (sữa mẹ chuyển sang sữa bò, thức ăn mềm sang thức ăn cứng); do trẻ uống không đủ nước; trẻ tự nín khi có cảm giác đại tiện vì sợ đau, do ham chơi, sợ chỗ lạ; đôi khi sau một stress như: bệnh tật, đổi chỗ ở, chuyển trường, chuyển lớp, trẻ cũng bị táo bón.

Rất nhiều trẻ bị táo bón khi không được bú sữa mẹ mà dùng sữa bò, sữa công thức. Lúc này, người mẹ cần lựa chọn loại sữa phù hợp với con, vì hệ miẽn dịch của trẻ sơ sinh rất non nớt. Nên chọn những loại sữa giàu chất xơ có nguồn gốc tự nhiên sẽ giúp bé tăng cường chức năng miễn dịch trong ruột và hỗ trợ cho sức khỏe đường ruột.